"Koba, neden ölmeme ihtiyacın var?"

Bu söz, Bukharin’in Stalin’e yazdığı son mektuba aittir. Mektup 1953’te Stalin’in masasında bulunmuştur.

Stalin dönemi Sovyetler Birliği’nde tasfiyeler tartışmalı ve üzücüdür, özellikle 1934 senesinde Kirov suikasti ile başlayan bu evre, özellikle 1938 senesine kadar hızla ve acımasızca devam etti. Tasfiye sırasında eski çekirdek bolşevikler de dahil olmak üzere yaklaşık 750 bin ila 1 milyon arası insanın infaz edildiği veya çalışma kamplarında ölüme zorlandığı tahmin ediliyor.

Ölen veya infaz edilen başlıca teorisyenler:

• Nikolai Bukharin (Partinin Favorisi)
• Grigory Zinoyev
• Aleksei Rykov
• Lev Kamanev
• Mikhail Tuhaçevski (Kızıl Napolyon)

Hedefe Alınan Fraksiyonlar ve Gruplar

• Kulaklar ve Köylüler
• SBKP Üyeleri
• Kızıl Ordu Üyeleri
• Etnik Azınlıklar ve Entelektüeller

Peki Nasıl Başladı ve Nasıl Devam Etti

Üstte de belirttiğim gibi, Büyük Tasfiye Kirov suikasti ile başladı, ve Stalin’in komplo teorisi makinesi sayesinde çekirdek üyelere kadar devam etti. 1936 ve 1938 yılları arasında Moskova Duruşmaları oldu. Zinoyev, Kamanev ve Trokçi yanlısı gizli bir karşı devrimci örgüt olduğu öne sürüldü.

Neden Gerçekleşti

Bu aslında biraz karmaşık bir durum, çoğu kişi Stalin’in paranoyasından dolayı olduğunu söylemekte. Ben buna yarım olarak katılmakla beraber başka sebeplerinin olduğunu düşünüyorum.

Bukharin’in de Stalin’e olan mektubundan alıntı yapmak gerekirse ‘There is some kind of big and bold political idea of a general purge in connection with preparation for war, in connection with the transition to democracy. This purge captures the guilty, the suspicious, and the potentially suspicious.’

Stalin, gerçekten de çevresine güvenmeyen ve paranoyak bir insandı. Bunun için Sovyetler Birliğini yirmi dokuz sene boyunca demir yumruk ile yönetti. Bu tasfiyeyi yapmasının arkasındaki asıl sebep, ileride gerçekleşecek büyük bir savaşı öngörmesi ve Sovyetler Birliği’nin böyle bir savaşta böyle bir iç ortamda ayakta kalamayacağına inanmasıdır. Ayrıca tasfiye edilenlerin arasında Bukharin başta olmak üzere zorunlu kolektivizasyona karşı çıkanlar da vardır.

Üzücüdür ki bu tasfiye sırasında bir sürü devrimci haksız yere infaz edilmiştir. Ancak o dönemlere baktığımızda aslında devrim karşıtlarının denildiği kadar az olmadığını da görebiliriz.

Koba: Stalin’in devrim boyunca kullandığı takma adıdır. Gürcü yazar Aleksandre Kazbegi’nin Baba Katili romanından gelmektedir. Koba, Gürcistan’da fakirlerin yanında yer alır ve zenginlere şiddet kullanarak mallarını fakirlere dağıtır. Bukharin son mektubunda aralarındaki duygusal ve tarihsel ilişkiyi hatırlatmak amacıyla Koba takma adını kullanmıştır.

Kaynak: Bukharin’s Last Letter